Wie geslaagd is, trakteert: inzichten van onze kersverse alumni
donderdag 11 juli 2019

Foto diploma-uitreiking juni 2019
Door: Margreet Pols, docent/trainer/coach bij C-LiON.

Een zonovergoten dag, een prachtige locatie, live muziek, een zaal vol stralende studenten met hun familie en vrienden: de ingrediënten voor onze feestelijke diploma-uitreiking 2 weken geleden. Dé gelegenheid bij uitstek om eens aan deze inmiddels oud-studenten, stuk voor stuk ervaren onderwijsprofessionals, te vragen welke inzichten zij aan jou willen doorgeven.

Het was een gemêleerd gezelschap met vertegenwoordiging vanuit diverse opleidingen: excellente leraar van de 21e eeuw, i-Coach, Intern Begeleider/Zorgcoördinator, SPO basis- en vakbekwaam, SVO vakbekwaam, IMO en MILE. Deze mensen - onze alumni - werken in diverse functies op zeer uiteenlopende scholen verspreid over het hele land. Maar één ding hebben ze gemeen: ieder van hen heeft een passie voor onderwijs.

Zo sprak ik met Jessica Westerveld. Tijdens de laatste maanden van haar studie - zij is nu afgestudeerd schoolleider PO vakbekwaam - was ik haar studiebegeleider en leiderschapscoach. Ik heb Jessica leren kennen als een doortastende vrouw met een hart voor onderwijs en veel oog voor de mensen in haar omgeving. Over dat laatste gaat het inzicht dat zij met andere schoolleiders wil delen:

“Wat ik elke schoolleider wil meegeven is: blijf in verbinding met je team. Creëer draagvlak. Beluister en zie je collega’s, ouders en kinderen. Onderzoek wat er nodig is om je te profileren met jouw school in jouw omgeving. Zo kun je inspelen op de toekomst.

Dit komt voort uit het grootste inzicht dat ik tijdens mijn studie en het werkplekleren heb opgedaan: dat je eerst draagvlak bij je team moet creëren wanneer je een verandering in gang wilt zetten. Met je team bespreken waar je naar toe wil en hoe je dit samen kunt doen. Dit onderzoeken. Ambities vaststellen en daar afspraken vanuit het team aan koppelen. Op deze manier is het team eigenaar en meedenker binnen het proces en wordt het gedragen.

Daarnaast is het maken van verbinding en het aannemen van een voorbeeldrol erg belangrijk. Als je iets van een team, kinderen en ouders verwacht, zul je zelf een voorbeeld moeten zijn.”

Ook raakte ik in gesprek met drs. Kusum Drigpal-Khasa. Zij werkt op 2 scholen binnen de SHON (Stichting Hindoe Onderwijs Nederland) en behaalde vandaag eveneens haar diploma schoolleider vakbekwaam PO. Ik kende haar nog uit de lesdag professionele gespreksvoering, die ik voor haar en haar studiegenoten mocht verzorgen. Een betrokken en leergierige vrouw met een duidelijke visie op onderwijs.

Vandaag vroeg ik haar: “Welk inzicht heb jij opgedaan, dat je als inspiratie aan andere onderwijsprofessionals zou willen meegeven?” Ze liet een stilte vallen – ik zag haar denken – en ze antwoordde toen: “Dat zijn er eigenlijk 2! Het ene is dat je bij weerstand altijd op zoek moet gaan naar wat erachter zit. Ik weet nu dat weerstand altijd maar één kant van de wipwap is en dat helpt me echt in gesprekken met mensen en kinderen. Het andere is dat we kinderen meer moeten betrekken bij ons denkwerk. Ze hebben vaak zulke goede, out-of-the-box ideeën voor dingen waar wij geen oplossing voor kunnen bedenken. Mijn ervaring is dat als ik zaken met de leerlingenraad bespreek, dat we dan tot hele goede oplossingen kunnen komen, die wij als volwassenen nooit bedacht zouden hebben.”

Over beide inzichten van Kusum kunnen we met gemak een heel blogartikel vullen, hetgeen we op een later moment zeker zullen doen. Toch wil ik over dat eerste inzicht graag alvast een korte uitleg geven.

Kusum verwijst in haar opmerking over weerstand en de wipwap naar de gespreksmethodiek Motiverende Gespreksvoering van Miller & Rollnick (2014), waarin zij aangeven dat ieder mens van nature ambivalent is. Datgene wat wij als weerstand van de ander ervaren, is de uiting van één kant van die ambivalentie. Op het moment dat iemand dat uit, wil hij of zij – vaak onbewust – vooral dat je ernaar luistert en het begrijpt en daarbij ook begrijpt wat eronder zit. Daarna ontstaat er ruimte voor dialoog.

Maar helaas… dat zit niet zo in onze natuur. Wij mensen zijn eerder geneigd om de ander te overtuigen van de andere kant van die ambivalentie. We noemen dan onze redenen waarom iets juist wél zou moeten of stellen oplossingen voor die ons wel wat lijken. Als je die neiging – Miller & Rollnick noemen dat je reparatie- of verbeterreflex – kunt onderdrukken, en het lukt je om de ander echt te begrijpen, dan verdwijnt veel weerstand al als sneeuw voor de zon. Misschien nog wel mooier: je gaat elkaar ook daadwerkelijk beter begrijpen.

Ik kan er pagina’s over vullen, over motiverende gespreksvoering. Net als Kusum heeft het ook mij heel veel opgeleverd. Zoveel zelfs, dat ik dit iedere onderwijsprofessional gun. Voer genoeg dus voor blogartikelen in de toekomst. Mocht je er eerder meer over willen weten, verdiep je dan eens in onderstaande bronnen en/of meld je aan voor de training ‘Motiverende Gespreksvoering’.

De inzichten van Jessica en Kusum zijn er slechts een paar van de vele inzichten, waarmee we samen het onderwijs in Nederland sterker kunnen maken. Welk inzicht gun jij je collega’s in het onderwijs? Je kunt dit ter inspiratie delen door een reactie te sturen naar nieuwsbrief@c-lion.nl. Dankjewel daarvoor!

Op de hoogte blijven van blogs en ander nieuws van C-LiON? Meld je aan voor de nieuwsbrief! Mail naar nieuwsbrief@c-lion.nl of klik op de link om je in te schrijven!

____________________________________________

Dit blogartikel werd geschreven door Margreet Pols, docent/trainer/coach bij C-LiON.
Met dank aan Jessica Westerveld en Kusum Drigpal-Khasa.

Bronnenlijst:

- Miller, W.R. & Rollnick, S. (2014). Motiverende Gespreksvoering. Mensen helpen veranderen. [Derde editie]. Houten: Ekklesia.

- Van Merendonk, S. (2014). Waaier Motiverende Gespreksvoering. Houten: Ekklesia.