Sneltest: ben jij een goede (school)leider?
dinsdag 25 juni 2019

Door: Margreet Pols, docent/trainer/coach bij C-LiON.

Die vraag triggert, hè? Natuurlijk wil iedere schoolleider graag weten of hij/zij een goede schoolleider is. En zoals iedere goede schoolleider weet, bestaat daar geen sneltest voor. Of toch wel?

Vorige week herlas ik een boek over teamcoaching. Soms doe ik dat, als ik het boek erg interessant vind, of als ik het boek wil gebruiken in één van onze opleidingen. In dit geval golden beide. En al lezende werd ik ineens getriggerd door een zin, die ik me van de eerste keer lezen niet eens kon herinneren.

Er stond dit:

Hier volgt een snelle heuristiek om vast te stellen wie een goede leider is, en wie niet: ‘Als jij in een overleg of presentatie zit of welke taak dan ook uitvoert in het kader van je werk, en opeens voegt jouw baas zich bij jou in de kamer of zaal, hoe voel je je dan? – Geremd en argwanend bekeken? Of gesterkt en gewaardeerd?’ (De Haan, 2017, p.123).

Allebei heb ik ze als medewerker meegemaakt. En inderdaad vond ik de leidinggevende, wiens aanwezigheid me een gewaardeerd gevoel gaf, een betere leidinggevende dan de leidinggevende, die ik liever niet om me heen had. Toch heeft dat gevoel in mijn geval niet altijd alleen maar met de leidinggevende te maken.

Een voorbeeld: Hoewel ik natuurlijk het liefst perfect op tijd perfect werk lever, lukt me dat helaas niet altijd. En als me dat niet lukt, voel ik me niet echt op m’n gemak als m’n leidinggevende binnenstapt. Maakt dat hem een slechte leider?

Ook als ik zelf als leider voor een groep sta, zie ik beide kanten. Ik ervaar gelukkig vooral dat mensen zich door mij gesterkt en gewaardeerd voelen. Maar het komt ook voor dat mensen zich, ondanks mijn oprechte waardering en bevestiging, toch geremd en argwanend bekeken voelen.

Een voorbeeld: Ik ben dirigent van een 4-stemmig gemengd koor. Ik besteed structureel aandacht aan koordiscipline en dat werpt zijn vruchten af. Tijdens de repetities heerst er een prettige sfeer, waarin constructief gewerkt wordt. Af en toe hebben we gastleden tijdens projecten. Van hen krijg ik steevast te horen dat hen opvalt dat we zoveel plezier hebben met elkaar en toch hard werken. Die feedback bevestigt voor mij dat ik daar de leider ben die ik wil zijn. Toch zijn er ook koorleden, die mij af en toe vragen of ze niet beter kunnen stoppen met zingen. Blijkbaar ervaren zij onvoldoende waardering en bevestiging. Maakt dat mij een slechte leider?

Kritisch naar jezelf als leider kijken, naar het effect dat je hebt op het team, voortdurend reflecteren en bijsturen, in ontwikkeling blijven, dat is wat een leider doet om een goede leider te worden, te zijn en te blijven. Een belangrijk instrument daarbij is het vragen om feedback aan de mensen aan wie je leiding geeft. Maar toen zag ik dit mini-college van dr. Kilian Wawoe, arbeids- en organisatiepsycholoog. (Het hele college duurt een kwartier en is de moeite van het bekijken zeker waard.) In minuut 6:40 zegt Wawoe dat leiders worden omgeven door leugenaars. Als dat waar is, hoe zinvol is het dan nog om feedback te vragen?

Uit wat Wawoe vertelt in minuut 7:55 trek ik gelukkig de conclusie dat dat zeker zinvol is, mits je goed luistert. Je bent uitgerust met 2 oren en 1 mond, is de metafoor die hij daarbij geeft. Stephen Covey benoemde dat niet voor niets als één van de 7 habits of highly effective people: eerst de ander begrijpen en daarna pas zelf begrepen worden. Luisteren met de intentie om de ander te begrijpen.

Misschien is dat nog wel een betere sneltest om erachter te komen of je een goede (school)leider bent: in hoeverre luister je echt met de intentie om de ander te begrijpen? En in hoeverre lukt het je daarbij om je eigen beeld en je eigen agenda tijdelijk te parkeren, en je echt te verplaatsen in de beleving van de ander? En in hoeverre gebruik je wat je dan hoort om te reflecteren op jouw leiderschap?

En misschien kunnen we dat dan beter geen sneltest noemen, maar gewoon een reflectievraag. Uiteindelijk is dat ook veel interessanter voor een goede (school)leider.

Hoe doe jij dat eigenlijk, die reflectie op je leiderschap organiseren en vormgeven? Welke tips & tricks heb je voor collega-schoolleiders, die dit artikel ook lezen?
Dit mag je met ons delen door een reactie te sturen naar nieuwsbrief@c-lion.nl. Dankjewel daarvoor.

Op de hoogte blijven van blogs en ander nieuws van C-LiON? Meld je aan voor de nieuwsbrief! Mail naar nieuwsbrief@c-lion.nl of klik op de link om je in te schrijven!

____________________________________________

Dit artikel werd geschreven door Margreet Pols, docent/trainer/coach bij C-LiON.

Bronnenlijst:
· Haan, E. de (2017). Teamcoaching, gezamenlijke reflectie als motor voor prestatie. Amsterdam: Boom.

· Universiteit van Nederland (2015, 19 november). Ben je narcistisch als je graag de leiding neemt? [videobestand]. Geraadpleegd op 14 juni 2019, van https://universiteitvannederland.nl/college/ben-je-narcistisch-als-je-graag-de-leiding-neemt.

· Covey, S (2013). The 7 Habits of Highly Effective People. Powerful lessons in personal change. London, UK: Simon & Schuster.