Leuk én belangrijk!
vrijdag 15 september 2017

Ik zie mezelf nog staan, een paar jaar geleden, op de informatieavond voor de ouders van mijn middenbouwgroep. Een mooie Powerpoint-presentatie gemaakt, inclusief foto’s van leerlingen en een aantal passende quotes van wetenschappers. Ik had me goed voorbereid en dat was te zien.
Na een paar dia’s over het reilen en zeilen in de klas ging het een aantal dia’s lang over de vakken rekenen, lezen, taal en spelling. Wereldoriëntatie kwam er niet zo heel bekaaid vanaf met toch ook zeker een hele dia.
En o ja, we hadden ook nog de "creatieve vakken". Maar aangezien we lang hadden gepraat over de andere vakken was er nog maar weinig tijd om te praten over drama, dans, muziek en beeldende vorming. Wat niet erg was; er kwamen toch geen inhoudelijke vragen over. En dat had ik tijdens mijn voorbereiding al voorzien. Dat ik wat meer muzikale bagage had dan de meeste leerkrachten vonden de ouders overigens wel leuk. Enfin, we zouden snel doorgaan met het stukje over sociaal-emotionele ontwikkeling, zodat er daarna nog ruimte zou zijn voor vragen en het bekijken van de leermaterialen.

Nu denk ik: Wat een gemiste kans! Ik vond (en vind) deze vakken wel degelijk belangrijk, maar door er vanuit te gaan dat mijn publiek vast meer wilde weten over lezen en rekenen dan over bijvoorbeeld drama en muziek, maakte ik deze vakken volledig ondergeschikt. Natuurlijk is het waardevol om ouders te laten begrijpen hoe kinderen leren lezen, maar is het niet net zo waardevol om ze een lied te laten improviseren? Ze zullen gegarandeerd ervaren dat het onwijs spannend is om iets nieuws te proberen, dat je moet kunnen ‘loslaten’ en moet kunnen vertrouwen op jezelf en je medeleerlingen, dat je naderhand trots kunt zijn en dat je elkaar wellicht meer bent gaan waarderen. Ze zullen ervaren dat zo’n activiteit als vanzelf uitnodigt tot reflectie, zowel op het product ("Ben je tevreden met je creatie, of zou je ‘m nog willen verbeteren?") als het proces ("Hoe kan het dat je het doodeng vond, maar het toch hebt gedaan?" of: "Jullie waren een paar keer stevig aan het discussiëren, maar zijn er steeds uitgekomen. Hoe deden jullie dat?")
Volgens mij hebben we het hier over vaardigheden die van even grote waarde zijn als lezen en rekenen.

In onderstaande video legt wetenschapsjournalist Mark Mieras op inspirerende en overtuigende wijze uit waarom kunst zo belangrijk is voor het brein en zeker dat van kinderen.

Wie nog meer de diepte in wil, verwijs ik graag door naar het document "Wat leren we van cultuuronderwijs?" van professor Barend van Heusden. Hierin wordt bijvoorbeeld het creatieve proces onder de loep genomen en komen onderzoeken aan bod die de positieve effecten aantonen van bepaalde kunstzinnige activiteiten op de ontwikkeling van leerlingen.

Tot slot: natuurlijk is belangrijk vinden nog niet hetzelfde als belangrijk maken. En dan komen we al gauw bij struikelblok nummer 1; tijd. Maar ook; aandacht (in oudergesprekken, op het rapport, etc.) en wat te denken van ruimte en materiaal?
Maar laten we beginnen met ons te realiseren en vervolgens uit te dragen (!) dat we leerlingen wel degelijk tekort doen als we de kunstvakken niet of nauwelijks belichten. En laten we daarna met elkaar in gesprek gaan over mogelijkheden.

Ik speel met het idee om mijn eerstvolgende informatieavond te beginnen met een "creatieve" activiteit…
Wie doet er met me mee?

Juf Annemieke

In de opleiding Cultuurexpert van Via Vinci Academy is uitgebreid aandacht voor de koppeling tussen visie en beleid. Er wordt uitgebreid ingegaan op vragen als: "Hoe kunnen we ons onderwijs zodanig inrichten dat er ook daadwerkelijk tijd is voor de zaken die we belangrijk vinden?"