Digitale geletterdheid – wat doet jouw school ermee?

donderdag 31 oktober 2019



Door: Margreet Pols, docent/trainer/coach bij C-LiON.

Je kunt de laatste tijd geen nieuwsapp openen of het gaat over het onderwijs. Nieuws over het lerarentekort voert daarin logischerwijs de boventoon. Maar wie goed heeft opgelet, kan het niet ontgaan zijn dat er ook behoorlijk wat te doen is over het nieuwe curriculum. Met name het voorstel en de adviezen m.b.t. digitale geletterdheid worden in de (social) media genoemd. In hoeverre leeft dit bij jou op school? Vind jij digitale geletterdheid een belangrijk onderwerp en wil je er graag een genuanceerde discussie over voeren? Dan nodig ik je uit om verder te lezen en mee te discussiëren.

Ik vind het mooi dat er een brede discussie lijkt te ontstaan over digitale geletterdheid. Ik vind het ook mooi, dat mensen buiten het onderwijs meepraten. Zo las ik vorige week een LinkedIn-post van een moeder, die in de Volkskrant las: “In een nieuw curriculum moet ruimte komen voor twee nieuwe leergebieden: digitale geletterdheid en burgerschap” (Kuiper, 2019) en zich erover verbaasde dat digitale geletterdheid blijkbaar tot op heden nog geen verplicht onderdeel van het curriculum is.

Ook las ik een artikel, waarvan de ondertitel luidde: “Brandbrief aan kabinet om sneller digitale vaardigheden in onderwijs op te nemen.” (Dingemans, 2019) Het ging over een initiatief vanuit de ICT-branche zelf. Ze slaan alarm. Ze geven aan dat digitaal vaardige kinderen zo vaardig zijn dankzij hun thuisomgeving. Kinderen bij wie dit thuis niet gestimuleerd wordt, komen op een niet in te halen achterstand. Ook benoemen ze dat we nu al jaren verder zijn, waarin alleen kinderen op vooruitstrevende scholen digitaal onderwijs hebben gekregen. (NLdigital, 2019)

In het voorstel voor het leergebied ‘digitale geletterdheid’, dat samen met de andere voorstellen aan minister Slob is overhandigd, staat dat dit leergebied op 2 manieren een plek in het curriculum zou moeten krijgen. Digitale geletterdheid moet zowel geïntegreerd worden in andere leergebieden als op zichzelf staand. (Roos, et al., 2019, pag. 14) Een samenvatting van het voorstel is te vinden op curriculum.nu. Het gaat over 6 thema’s: data & informatie, veiligheid en privacy in de digitale wereld, de werking en het (creatieve) gebruik van digitale technologie, digitale communicatie & samenleving, digitaal burgerschap, en digitale economie. Daarin komen 4 domeinen aan bod: informatievaardigheden, mediawijsheid, ICT-basisvaardigheden, en ‘computational thinking’ (Curriculum.nu, Samenvatting Digitale geletterdheid, 2019).

Er zijn gelukkig veel – en steeds meer - scholen, die structureel aandacht besteden aan digitale geletterdheid en het een duidelijke plaats in de school geven. Ik ben daar erg blij mee en zou niets liever willen dan dat het voorstel voor het leergebied digitale geletterdheid eerder gisteren dan vandaag goed ingevoerd zou zijn. Niet omdat ik vind dat we alles digitaal zouden moeten doen, maar omdat ik de visie van het ‘ontwikkelteam digitale geletterdheid’ onderschrijf:

Het onderwijs bereidt leerlingen voor op deelname aan de (toekomstige) samenleving. In het persoonlijk leven van mensen, in de samenleving en in de wereld van opleiding, werk en wetenschap heeft digitale technologie een belangrijke, vaak onmisbare plek gekregen. Naar verwachting zal de invloed van digitale technologie verder toenemen. Het onderwijs zou leerlingen daarom moeten voorbereiden op deelname aan de huidige én toekomstige gedigitaliseerde samenleving. Om dit succesvol te laten zijn, is het noodzakelijk het leergebied Digitale geletterdheid een stevige plaats in het curriculum te geven (Roos, et al., 2019, p. 10).

Ik weet dat niet iedereen deze visie onderschrijft. Er zijn leerkrachten en scholen, die digitale geletterdheid minder belangrijk vinden. Er zijn ook leerkrachten en scholen, die het juist belangrijk vinden om digitalisering zoveel mogelijk buiten de school te houden.

Ook zijn er scholen, die digitale geletterdheid in het curriculum wel belangrijk vinden, maar die nog wat hobbels te nemen hebben. Het vaststellen van een gezamenlijke schoolvisie op dit onderwerp kan bijvoorbeeld al zo’n hobbel zijn. Andere hobbels kunnen zijn: gebrek aan vertrouwen van leerkrachten in hun eigen digitale vaardigheden of een hoge werkdrukbeleving, die scholen en leerkrachten de ruimte ontneemt om hier prioriteit aan te geven.

Het Vier in balans-model van Kennisnet kan scholen helpen om de randvoorwaarden goed neer te zetten om zo belangrijke stappen te kunnen zetten. Ook een goede i-Coach in de school helpt om digitale geletterdheid goed te integreren en het team daarin te ondersteunen. C-LiON biedt een opleiding tot i-Coach aan om de digitale geletterdheid meer te kunnen integreren in scholen.

Dan nu die genuanceerde discussie: dit artikel is tekort voor alle nuances. Zie het eerder als een aanzet tot. Toch denk ik dat met die nuances een realistischer beeld ontstaat van de uitdaging waar we in het onderwijs voor staan. Voor ons onderwijs is het volgens mij belangrijk dat we allemaal bijdragen om het beeld zo realistisch mogelijk te maken. Daarom nodig ik je graag uit om je mening en/of je bevindingen hieronder te delen, en vervolgens deze pagina te delen met mensen, die je wilt uitnodigen om mee te discussiëren. Dank daarvoor.

_____________________________

Dit artikel werd geschreven door Margreet Pols, docent/trainer/coach bij C-LiON.

Bibliografie

Curriculum.nu. (2019, oktober). Samenvatting Digitale geletterdheid. Opgehaald van curriculum.nu: https://www.curriculum.nu/voorstellen/digitale-geletterdheid/samenvatting-digitale-geletterdheid/

Dingemans, L. (2019, oktober 16). ICT-sector: 'Maak vaart met het nieuwe curriculum'. Opgehaald van agconnect.nl: https://www.agconnect.nl/artikel/ict-sector-maak-vaart-met-het-nieuwe-curriculum

Kennisnet. (2015, juni 24). Het Vier in balans-model: optimaal rendement met ict. Opgehaald van kennisnet.nl: https://www.kennisnet.nl/artikel/het-vier-in-balans-model-optimaal-rendement-met-ict/

Kuiper, R. (2019, oktober 10). Nieuw curriculum voor onderwijs is nog 'veel te vaag', volgens vakverenigingen. Opgehaald van volkskrant.nl: https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/nieuw-curriculum-voor-onderwijs-is-nog-veel-te-vaag-volgens-vakverenigingen~bb57522e/

NLdigital. (2019, oktober). Oproep: Maak vaart met het nieuwe curriculum. Opgehaald van nldigital.nl: https://www.nldigital.nl/curriculum/

Roos, A., Os, A. v., Breugel, E., Sterren, F., Doorn, G., Hokojoku, I., . . . Hilberdink, W. (2019, oktober 10). Leergebied Digitale Geletterdheid. Opgehaald van rijksoverheid.nl: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2019/10/10/leergebied-digitale-geletterdheid

Social media

Boeken bestellen

Powered by Content Power